Draagmuren krijgen zelden bezoek

Eén op de vier ondernemers voelt zich regelmatig eenzaam. Dat bleek vorige week uit een bevraging van Liantis, HOWEST en iVOX bij 607 ondernemers. De andere drie? Misschien hebben zij het gewoon nog niet gemerkt. Want eenzaamheid als leider sluipt zelden binnen met veel lawaai. Ze nestelt zich in iets wat je net goed doet: overeind blijven terwijl alles op jou rust.

Wie ooit verbouwd heeft, kent het. Je mag bijna elke muur weghalen, behalve die ene. De aannemer zet er met de spuitbus "DRAAGMUUR" op, en vanaf dan blijft iedereen eraf. Niemand hangt er nog iets tegen, niemand klopt erop. Hij doet zijn werk. Stil, onzichtbaar en onmisbaar.

Klinkt bekend?

Eenzaamheid als leider: niet wat je denkt

Eenzaamheid als leider is niet hetzelfde als alleen zijn: je kunt de hele dag mensen rond je hebben en toch het gevoel hebben dat niemand echt bij jóu aanklopt. Het is het verschil tussen gezien worden in je rol en gekend worden als mens.

Dat maakt het zo verraderlijk. Je agenda staat vol. Je telefoon trilt. Je team, je klanten en je gezin hebben je elke dag nodig. Op papier ben je allesbehalve alleen.

En toch. Wanneer heeft iemand je voor het laatst iets gevraagd waar géén taak aan vastzat?

Het is niet eenzaam aan de top. Het is eenzaam in de rol.

"Eenzaam aan de top" is zo'n zin die iedereen kent en bijna niemand in vraag stelt. Toch is hij niet zo vanzelfsprekend als hij klinkt.

Onderzoekers Joris Lammers (Universiteit van Keulen) en Janka Stoker (Rijksuniversiteit Groningen) bevroegen samen met het magazine Management Team zo'n 700 managers. Hun vaststelling: eenzaamheid neemt niet toe naarmate iemand hoger klimt. Wie in het midden staat, voelt zich vaak zelfs eenzamer. Je wilt aansluiting bij de top én bij de werkvloer, en hoort er nergens helemaal bij.

Interessant, want het verschuift de vraag. Het probleem is niet de hoogte van je stoel. Het is de plek die je inneemt.

Een draagmuur staat ook niet bovenaan het huis. Hij staat ín het midden, en alles steunt erop. Dat is de rol die veel ondernemers en leidinggevenden van 35 tot 65 ongemerkt opnemen: niet de baas op de bovenste verdieping, maar de muur waar het hele gebouw op leunt.

Hoe je een draagmuur wordt (zonder dat iemand het zo plande)

Niemand solliciteert voor die rol. Hij groeit, bouwsteen per bouwsteen.

Het begint met betrouwbaarheid. Jij lost het op. Jij blijft kalm. Jij weet waar de sleutels liggen, letterlijk en figuurlijk. Mensen leren snel waar ze terechtkunnen, en dat is jij.

Dan volgt een tweede laag: je filtert. Je team krijgt de versie die rust geeft. Je partner krijgt de versie die thuis geen extra zorgen brengt. Je vrienden krijgen de korte versie, want "het is ook allemaal niet zo erg". Elke versie is lief bedoeld. Samen vormen ze een muur.

En de derde laag merk je het minst: omdat je het altijd aankunt, vraagt niemand nog of je het aankunt. Waarom zou je een draagmuur controleren die al twintig jaar recht staat?

Zo ontstaat het vreemde evenwicht dat veel ondernemers herkennen:

• Iedereen rekent op jou, en dat voelt goed.
• Niemand vraagt hoe het met jou gaat, en dat voelt ook... wel oké.
• Tot je op een dinsdagavond in de auto blijft zitten op de oprit, motor uit, en geen zin hebt om binnen te gaan. Niet omdat er iets mis is. Gewoon omdat binnen ook iedereen iets van je nodig heeft.

Waarom er niemand aanbelt

Hier zit de contradictie die het meest schuurt: de eenzaamheid komt niet alleen van buitenaf. Ze wordt deels mee door jezelf gemetseld.

Anderen bellen niet aan omdat ze denken dat je het niet nodig hebt. Jij hebt hen dat geleerd, met elk "geen probleem, ik regel het wel". Je kalmte, je overzicht en je zelfstandigheid zijn echte kwaliteiten. Alleen hebben ze een bijwerking: ze zeggen aan de buitenwereld niet aankomen, alles in orde.

Misschien herken je ook de andere kant. Iemand vraagt écht hoe het gaat, en je hoort jezelf antwoorden: "Druk, maar goed." Gesprek gesloten, deur dicht. Uit gewoonte, niet uit onwil.

Dit gaat trouwens over iets anders dan geen klankbord hebben voor je zakelijke beslissingen. Daar schreven we al over in Iedereen wil je iets vragen. Niemand vraagt hoe het met jou gaat. Hier gaat het niet om iemand om mee na te denken, maar om iemand bij wie je even niet hoeft te dragen.

Wat wel werkt: een kier in de muur

Het goede nieuws: de oplossing is geen nieuw netwerkevent of een coworkingabonnement. Mensen rond je heb je meestal genoeg. Wat ontbreekt, is een kier.

Hodar Lam onderzocht voor zijn doctoraat aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (2023) hoe leiders met eenzaamheid omgaan. Hij sprak uitgebreid met 26 leiders en deed daarnaast een experiment en een bevraging bij managers. Een opvallende vaststelling: wie geregeld iets persoonlijks deelt, zowel met wie boven als onder hem staat, voelt zich minder eenzaam. Delen met wie hoger staat, bleek daarbij nog meer te helpen. Lam vond ook een samenhang tussen eenzaamheid op het werk en emotionele uitputting en slaapproblemen.

Vertaald naar de werf: je hoeft de draagmuur niet af te breken. Je hoeft enkel toe te laten dat er af en toe iemand tegen leunt, in de andere richting.

Bij een echte verbouwing doet niemand dat trouwens alleen. Wie een draagmuur wil aanpassen, zet eerst stempels: stutpalen die het gewicht tijdelijk overnemen. Pas daarna komt er een balk. Er bestaat geen enkele aannemer die zegt: "Laat maar, die muur draagt dat zelf wel."

Drie stempels voor deze week

Klein beginnen werkt het best. Geen grote bekentenissen, geen dramatische ommezwaai. Gewoon drie stempels.

1. Het eerlijke antwoord.

De eerstvolgende keer dat iemand vraagt hoe het gaat, geef je één zin meer dan "druk, maar goed". Bijvoorbeeld: "Druk, en eerlijk gezegd zit ik met iets waar ik nog niet uit ben." Kijk wat er gebeurt. Meestal gaat er een deur open die je zelf dicht had gehouden.

2. Eén persoon 'boven' jou.

Als ondernemer heb je geen baas, maar wel mensen die verder staan of breder kijken: een collega-ondernemer, een oud-mentor, iemand die al deed wat jij nu probeert. Lam zag dat delen met wie hoger staat het sterkst werkt. Wie is dat voor jou? En wanneer heb je die persoon voor het laatst iets gevraagd dat niet over cijfers ging?

3. De rol even neerleggen.

Kies één moment deze week waar je níet de oplosser bent. Een etentje waar je niets organiseert. Een vergadering waar je eerst de anderen laat spreken. Een avond waarop je "ik weet het niet" zegt en het zo laat. Draagmuren mogen ook eens gewoon muur zijn.

Even dit nog: voelt de eenzaamheid zwaar, slaap je slecht of raak je moeilijk uit een somber gevoel, praat er dan ook over met je huisarts. Dat is geen falen, dat is een stempel zetten.

En stel jezelf nog deze drie vragen:

• Bij wie ben ik de laatste maand écht mezelf geweest, zonder rol?
• Welke versie van mezelf krijgen de mensen die het dichtst bij mij staan?
• Wat zou er gebeuren als ik één keer liet zien dat ik ook moet steunen op iemand?

Ontdek het in jouw Succesprofiel

Waarom word jij altijd de draagmuur? Voor de ene is het een natuurlijke kalmte die anderen aantrekt. Voor de andere is het een oude overtuiging dat je sterk moet zijn, of een talent om aan te voelen wat anderen nodig hebben, net voor ze het zelf weten. Lees ook waarom alles als jouw verantwoordelijkheid voelt, waarom kalm blijven onder druk ook een schaduwkant heeft en waarom je afstandelijk kunt overkomen terwijl je net geraakt bent.

In Het Succesprofiel brengen we in kaart hoe jij in elkaar zit: waar je kracht vandaan komt, waar ze kantelt in een last, en wat jij nodig hebt om niet alleen te dragen, maar ook gedragen te worden. Je vult geen vragenlijst in. Je krijgt een diepgaande analyse, een werkboek met reflectievragen, een globaal beeld en tien persoonlijke sessies van een uur, live in Astene of online.

Een draagmuur hoeft niet weg. Hij mag gewoon wat vaker bezoek krijgen.

Ontdek het in jouw Succesprofiel

Liever eerst rustig proeven? Vraag je gratis mini-rapport aan of plan een gratis kennismaking.