You can only connect the dots looking backwards.....

Stel dat dit cv vandaag op je bureau belandt:

• Hogere studies na zes maanden stopgezet.
• Daarna nog een tijdje lessen kalligrafie gevolgd, zonder diploma en zonder duidelijk doel.
• Op zijn twintigste een bedrijf opgestart in de garage van zijn ouders.
• Op zijn dertigste aan de deur gezet door datzelfde bedrijf.
• Nadien twee nieuwe zaken opgericht.

Zou je hem uitnodigen voor een gesprek?

Op papier lijkt het een reeks losse puntjes zonder lijn, het cv van een eeuwige zoeker of een laatbloeier als ondernemer. Het is het cv van Steve Jobs, die vandaag, 5 oktober, precies vijftien jaar geleden overleed.

Misschien herken je iets van dat gevoel in je eigen loopbaan. Een studie die je niet afmaakte, een zaak die niet liep, een bocht die je toen niet kon uitleggen. En ergens die vraag die rond je veertigste of vijftigste luider wordt: ben ik een laatbloeier als ondernemer, of ben ik gewoon te laat?

Laatbloeier als ondernemer: te laat, of net op tijd?

Als laatbloeier als ondernemer ben je zelden te laat; je loopbaan wordt vaak pas leesbaar wanneer je genoeg puntjes hebt verzameld om er een lijn in te zien. Wat er van dichtbij als omweg uitziet, blijkt achteraf vaak precies de voorbereiding die je nodig had.

Jobs zei het zelf, in zijn bekende toespraak voor afgestudeerden van Stanford in 2005:

"You can't connect the dots looking forward; you can only connect them looking backwards."

Je kunt de puntjes niet vooruit verbinden, alleen achteruit. Die kalligrafielessen leken nutteloos. Tien jaar later bepaalden ze mee hoe de letters op de eerste Macintosh eruitzagen.

Dat is geen geruststellend sprookje. Het is een andere manier van kijken naar je eigen weg.

Waarom je eigen cv er van dichtbij als een rommeltje uitziet

Van binnenuit zie je vooral wat níet lukte:

• de vennoot met wie het misliep;
• het jaar dat je alles op één klant zette;
• de opleiding waar je aan begon en die nu in een kast ligt.

Je kent elk detail, en dus zie je vooral de kreukels.

Anderen zien jouw loopbaan van op afstand. Zij zien iemand die kan schakelen, die mensen leest, die al drie keer opnieuw is opgestaan. Jij ziet een rommelige map.

Het patroon dat veel ondernemers tussen 35 en 65 herkennen: je beoordeelt je verleden met de lat van vandaag. Wat je toen deed met wat je toen wist, meet je af aan wat je nu weet. Geen wonder dat het resultaat tegenvalt.

Die dertigjarige op LinkedIn

En dan scrol je 's avonds nog even door LinkedIn. Een oprichter van 29 haalt miljoenen op. Een oud-klasgenoot heeft zijn bedrijf verkocht en "geniet nu van de vrijheid". Jij zit met een offerte die nog moet vertrekken en een boekhouder die morgen belt.

Het voelt alsof iedereen op een snelle trein zit en jij nog op het perron staat. Maar je vergelijkt jouw hele film met hun trailer. Je ziet hun hoogtepunt, niet hun puntjes. En je vergeet dat bloeien geen wedstrijd is met één startschot.

Wie later bloeit, bloeit bovendien met meer in de rugzak:

• Je kent je markt van binnenuit.
• Je hebt mensen zien komen en gaan, en je weet intussen wie je kunt vertrouwen.
• Je hebt crisissen overleefd die een starter alleen uit boeken kent.
• En misschien het belangrijkste: je weet beter wat je níet meer wilt.

Dat is geen achterstand. Dat is een filter die je op je twintigste nog niet had.

Wist je dat Jobs' bekendste werk na zijn veertigste kwam?

Het beeld van Steve Jobs is dat van het jonge genie in de garage. Maar kijk eens naar de jaartallen:

• 1985: hij moet, dertig jaar oud, Apple verlaten.
• 1995: Pixar, een van de twee zaken die hij daarna oprichtte, brengt Toy Story uit, de eerste volledig computergeanimeerde langspeelfilm. Jobs is veertig.
• 1997: hij keert terug bij Apple, op zijn 42ste.
• 2001: de iPod komt er, hij is 46.
• 2007: de iPhone verschijnt in de zomer, hij is 52.

Bijna alles waaraan we vandaag bij zijn naam denken, gebeurde in de tweede helft van zijn loopbaan.

Ook dat ontslag op zijn dertigste noemde hij achteraf het beste wat hem had kunnen overkomen. Niet omdat het geen pijn deed. Wel omdat het iets vrijmaakte.

De lichtheid van opnieuw beginner zijn

In dezelfde toespraak staat een zin die minder vaak geciteerd wordt, maar die voor veel ervaren ondernemers misschien raker is:

"The heaviness of being successful was replaced by the lightness of being a beginner again."

De zwaarte van succesvol zijn maakte plaats voor de lichtheid van opnieuw beginner zijn.

Herken je die zwaarte? Hoe meer je opbouwt, hoe meer je te verliezen hebt. Hoe meer mensen op je rekenen, hoe minder ruimte er is om iets nieuws te proberen. Je weet hoe het moet, en net daardoor durf je minder.

Een kantelpunt rond je veertigste of vijftigste voelt dan als verlies. Maar het kan ook die lichtheid terugbrengen: de nieuwsgierigheid van iemand die nog niet weet hoe het afloopt, met de ervaring van iemand die al veel heeft meegemaakt. Dat is geen slechte combinatie.

De spiegelvraag (en het belangrijkste stuk ervan)

Jobs vertelde dat hij elke ochtend in de spiegel keek en zich afvroeg:

Als vandaag de laatste dag van mijn leven was, zou ik dan willen doen wat ik vandaag ga doen?

En dan komt het stuk dat vaak wordt weggelaten: pas als het antwoord te veel dagen na elkaar "nee" was, wist hij dat hij iets moest veranderen.

Te veel dagen na elkaar. Niet één slechte maandag. Niet een week vol btw-aangiftes en lastige klanten. Wel een patroon.

Dat maakt de vraag bruikbaar voor wie een bedrijf runt. Je hoeft niet morgen alles om te gooien omdat het vandaag tegenzit. Je mag wel eerlijk turven. Hoeveel dagen deze maand was het antwoord ja? En wat hadden die dagen gemeen?

Vaak zit het antwoord niet in het wat, maar in het hoe. De dagen met een ja waren misschien dagen waarop je iets kon bouwen in plaats van blussen, of waarop je met mensen werkte in plaats van over hen te rapporteren. Zo'n detail zegt meer over je volgende stap dan het zoveelste jaarplan.

Wat jouw puntjes nu al vertellen

Probeer het eens andersom. Leg je loopbaan niet langs de lat van wat je had moeten bereiken, maar zoek de lijn die er al in zit. Drie vragen voor deze week, gewoon in je notitieboekje:

1. Welke "omweg" uit je verleden gebruik je vandaag, zonder dat je er nog bij stilstaat?
2. Op welke momenten voelde je je het meest jezelf, en wat deed je toen precies?
3. Welk puntje durf je nog niet te zetten, omdat je eerst wilt weten waar de lijn naartoe gaat?

Wie zijn eigen patronen kent, hoeft niet te wachten tot alles achteraf duidelijk wordt. Je talenten, je manier van beslissen en de omgeving waarin je opbloeit, liggen niet ergens in de toekomst. Ze zitten al in je verhaal. Ze zijn alleen niet altijd zichtbaar van zo dichtbij.

Laat bloeien is ook bloeien. Soms zelfs voller.

Ontdek het in jouw Succesprofiel

Het Succesprofiel helpt je de puntjes te verbinden, zonder dat je er nog twintig jaar op moet wachten. Het brengt in kaart hoe jij denkt, beslist en communiceert, waar je energie van krijgt en in welke omgeving je bloeit. Je krijgt:

• een diepgaande analyse die je niet zelf invult;
• een werkboek met reflectievragen;
• het globaal beeld;
• tien persoonlijke sessies van een uur, live in Astene of online.

Ontdek het in jouw Succesprofiel.

Liever eerst even proeven? Vraag je gratis mini-rapport aan, of plan een vrijblijvende kennismaking.